कोल्हापूर : महाराष्ट्र विधान परिषदेच्या प्रतिष्ठेच्या मानल्या जाणाऱ्या पुणे विभाग पदवीधर मतदारसंघाच्या निवडणुकीत भाजपने टाकलेल्या राजकीय डावामुळे पश्चिम महाराष्ट्रातील राजकीय समीकरणे ढवळून निघण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते आणि पश्चिम महाराष्ट्रातील प्रमुख रणनीतीकार म्हणून ओळखले जाणारे सतेज उर्फ बंटी पाटील यांच्या सख्ख्या भाची डॉ. स्मिता योगेश जाधव यांना भाजपने अधिकृत उमेदवारी जाहीर केली आहे. त्यामुळे ही निवडणूक केवळ पदवीधर मतदारसंघापुरती मर्यादित न राहता पाटील कुटुंबातील राजकीय प्रभावाचीही परीक्षा ठरणार असल्याची चर्चा रंगली आहे.
भाजपच्या केंद्रीय निवडणूक समितीने ४ ऑक्टोबर रोजी पुणे पदवीधर मतदारसंघासाठी डॉ. स्मिता जाधव यांच्या नावाची घोषणा केली. उमेदवारीच्या शर्यतीत अन्य काही नावांची चर्चा असताना भाजपने जाधव यांना मैदानात उतरविल्याने राजकीय वर्तुळात या निर्णयाची जोरदार चर्चा सुरू झाली आहे.
बंटी पाटलांच्या मतदारसंघातच भाजपची खेळी
पुणे विभाग पदवीधर मतदारसंघाची व्याप्ती पुणे, सातारा, सांगली, सोलापूर आणि कोल्हापूर या पाच जिल्ह्यांमध्ये आहे. पश्चिम महाराष्ट्राच्या राजकारणात या मतदारसंघाला विशेष महत्त्व आहे. त्यातच कोल्हापूर हा सतेज पाटील यांच्या राजकीय प्रभावाचा महत्त्वाचा केंद्रबिंदू मानला जातो.
अशा परिस्थितीत त्यांच्या कुटुंबातीलच डॉ. स्मिता जाधव यांना भाजपने उमेदवारी दिल्याने या निवडणुकीला वेगळे राजकीय परिमाण प्राप्त झाले आहे. काँग्रेसच्या पारंपरिक प्रभावक्षेत्रात भाजपने थेट कुटुंबीय समीकरणांचा वापर करून आव्हान उभे केले आहे का? याबाबत आता राजकीय चर्चांना उधाण आले आहे.
पश्चिम महाराष्ट्रातील मतदारांवर प्रभाव टाकण्याचा प्रयत्न?
पदवीधर मतदारसंघात शिक्षित, व्यावसायिक आणि विविध क्षेत्रातील मतदारांचा मोठा वर्ग असतो. त्यामुळे पक्षीय राजकारणाबरोबरच उमेदवाराची वैयक्तिक प्रतिमा, सामाजिक संपर्क आणि संघटनात्मक ताकद महत्त्वाची ठरते.
भाजपने डॉ. स्मिता जाधव यांना उमेदवारी देऊन काँग्रेसच्या पारंपरिक राजकीय प्रभावाला पर्यायी चेहरा देण्याचा प्रयत्न केला असल्याचे राजकीय विश्लेषकांचे म्हणणे आहे. विशेषतः कोल्हापूरसह सांगली, सातारा आणि पुणे जिल्ह्यांमध्ये या उमेदवारीचा राजकीय संदेश कितपत पोहोचतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
महाविकास आघाडीसमोर नवे आव्हान
भाजपच्या या निर्णयामुळे महाविकास आघाडीसमोरही उमेदवार निवडीपासून प्रचाराच्या रणनीतीपर्यंत अनेक आव्हाने उभी राहण्याची शक्यता आहे. काँग्रेसकडून या निवडणुकीसाठी कोणता चेहरा मैदानात उतरवला जातो आणि मित्रपक्षांची भूमिका काय राहते, यावर पुढील राजकीय समीकरणे अवलंबून राहतील.
विशेष म्हणजे पुणे पदवीधर मतदारसंघाची निवडणूक पाच जिल्ह्यांमध्ये प्रभाव टाकणारी असल्याने तिचे पडसाद आगामी स्थानिक तसेच विधानसभा राजकारणातही उमटण्याची शक्यता आहे.
‘भाची विरुद्ध मामा’ अशी लढत ठरणार?
डॉ. स्मिता जाधव यांच्या उमेदवारीनंतर सोशल आणि राजकीय वर्तुळात ही निवडणूक आता ‘भाची विरुद्ध मामा’ अशा चर्चेच्या केंद्रस्थानी आली आहे. मात्र, प्रत्यक्ष निवडणूक लढतीत वैयक्तिक नात्यांपेक्षा पक्षीय संघटन, मतदारसंघातील संपर्क, पदवीधर मतदारांची पसंती आणि अंतिम उमेदवारांची ताकद निर्णायक ठरणार आहे.
भाजपने टाकलेल्या या अनपेक्षित डावामुळे पुणे विभाग पदवीधर मतदारसंघाची निवडणूक आता अधिक रंगतदार झाली असून, पश्चिम महाराष्ट्रात कमळाची ताकद वाढविण्याचा भाजपचा हा प्रयोग कितपत यशस्वी ठरतो आणि काँग्रेसचा बालेकिल्ला सतेज पाटील कसा सांभाळतात, याकडे संपूर्ण महाराष्ट्राचे लक्ष लागले आहे.
